Lan tỏa hệ giá trị Việt Nam từ nhận thức đến hành động
Trong dòng chảy phát triển của đất nước, những giá trị tốt đẹp được hun đúc qua hàng nghìn năm lịch sử luôn là nền tảng tinh thần quan trọng, góp phần tạo nên bản sắc, sức mạnh và khát vọng vươn lên của dân tộc Việt Nam. Trong bối cảnh mới, xây dựng, thực hành và lan tỏa các hệ giá trị quốc gia, hệ giá trị văn hóa, hệ giá trị gia đình và chuẩn mực con người Việt Nam càng có ý nghĩa quan trọng.
Hệ giá trị quốc gia với các giá trị cốt lõi hòa bình, thống nhất, độc lập, dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh, hạnh phúc đã xác định những mục tiêu lớn mà đất nước hướng tới. Đó không phải là những khái niệm xa vời, mà được thể hiện từ những thành quả phát triển kinh tế - xã hội, giữ vững quốc phòng, an ninh, bảo đảm an sinh xã hội, nâng cao đời sống Nhân dân đến xây dựng một xã hội dân chủ, công bằng, văn minh. Mỗi người dân, bằng những hành động thiết thực trong lao động, học tập, chấp hành pháp luật, bảo vệ môi trường, giữ gìn an ninh trật tự và đóng góp cho cộng đồng, đều có thể góp phần hiện thực hóa những giá trị chung ấy.
Nếu hệ giá trị quốc gia định hướng mục tiêu chung thì hệ giá trị văn hóa gồm dân tộc, dân chủ, nhân văn, khoa học chính là nền tảng tinh thần để hiện thực hóa những mục tiêu đó. Giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc không chỉ là bảo tồn những giá trị truyền thống, mà còn là biết kế thừa, phát huy những điều tốt đẹp, đồng thời tiếp thu có chọn lọc những giá trị tiến bộ của nhân loại. Trong đời sống hằng ngày, văn hóa được thể hiện từ cách ứng xử có văn minh, tôn trọng người khác, sống nhân ái, có trách nhiệm với cộng đồng đến ý thức tuân thủ pháp luật và ứng xử có văn hóa trên môi trường số. Khi văn hóa trở thành một phần tự nhiên trong đời sống, những chuẩn mực tốt đẹp sẽ được lan tỏa từ cá nhân đến gia đình, từ gia đình đến cộng đồng và toàn xã hội.
Trong hành trình hình thành nhân cách mỗi con người, gia đình luôn giữ vai trò đặc biệt quan trọng. Một gia đình ấm no, hạnh phúc, tiến bộ, văn minh không chỉ tạo dựng môi trường sống ổn định mà còn là nơi truyền dạy những bài học đầu tiên về tình yêu thương, lòng nhân ái, sự sẻ chia, tinh thần trách nhiệm và cách ứng xử. Từ lời dạy của ông bà, cha mẹ; từ cách các thành viên yêu thương, tôn trọng và giúp đỡ nhau, những giá trị tốt đẹp được hình thành và truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác. Vì vậy, xây dựng gia đình hạnh phúc cũng chính là góp phần xây dựng con người tốt đẹp và tạo nền tảng cho một xã hội phát triển bền vững.
Các giá trị chỉ thực sự có sức sống khi được thể hiện bằng hành động. Yêu nước, đoàn kết, tự cường, nghĩa tình, trung thực, trách nhiệm, kỷ cương, sáng tạo là những chuẩn mực con người Việt Nam cần được cụ thể hóa trong đời sống. Yêu nước là trách nhiệm với cộng đồng, với quê hương, đất nước. Đoàn kết là biết sẻ chia, tương trợ. Trung thực là sống ngay thẳng, nói đi đôi với làm. Trách nhiệm là hoàn thành tốt công việc được giao. Kỷ cương là tôn trọng pháp luật và các quy định chung. Sáng tạo là không ngừng học hỏi, đổi mới để nâng cao hiệu quả lao động và cuộc sống.
Những giá trị ấy không chỉ được thể hiện trong những việc lớn, mà bắt đầu từ những hành động rất nhỏ: làm việc có trách nhiệm, ứng xử văn minh, giúp đỡ người khó khăn, giữ gìn môi trường sống, chấp hành pháp luật, sử dụng mạng xã hội có trách nhiệm và không ngừng học tập, nâng cao kiến thức.
Bốn hệ giá trị có mối quan hệ chặt chẽ, thống nhất và bổ trợ lẫn nhau. Hệ giá trị quốc gia định hướng mục tiêu chung; hệ giá trị văn hóa tạo nền tảng tinh thần; hệ giá trị gia đình góp phần hình thành và nuôi dưỡng nhân cách; còn chuẩn mực con người Việt Nam được thể hiện cụ thể qua nhận thức, hành vi và lối sống. Từ quốc gia đến cộng đồng, từ gia đình đến mỗi cá nhân, các giá trị được kết nối thành một chỉnh thể thống nhất. Khi mỗi người sống có trách nhiệm hơn, mỗi gia đình hạnh phúc hơn, mỗi cộng đồng văn minh hơn thì nền tảng văn hóa của xã hội cũng được củng cố.
Để các hệ giá trị thực sự đi vào cuộc sống, cần chuyển mạnh từ nhận thức sang hành động. Cán bộ, đảng viên cần gương mẫu trong thực hiện chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, giữ gìn phẩm chất, đạo đức và tinh thần trách nhiệm. Các cấp, các ngành cần đẩy mạnh tuyên truyền, giáo dục, xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh; đồng thời biểu dương, nhân rộng những mô hình hay, cách làm hiệu quả và những tấm gương tiêu biểu.
Mỗi gia đình cần quan tâm giáo dục đạo đức, lối sống, truyền thống yêu nước, tinh thần đoàn kết, lòng nhân ái và trách nhiệm cho các thành viên, nhất là thế hệ trẻ. Mỗi người dân cần chủ động rèn luyện, sống trung thực, nghĩa tình, có trách nhiệm, tuân thủ kỷ cương, phát huy tinh thần tự cường và sáng tạo.
Xây dựng và lan tỏa hệ giá trị Việt Nam không phải là nhiệm vụ của riêng một cấp, một ngành hay một tổ chức, mà là trách nhiệm chung của toàn xã hội. Khi mỗi người biến những giá trị tốt đẹp thành hành động cụ thể trong công việc và cuộc sống hằng ngày, các hệ giá trị sẽ ngày càng được bồi đắp, lan tỏa, trở thành nền tảng vững chắc để xây dựng con người Việt Nam phát triển toàn diện, gia đình hạnh phúc, xã hội văn minh và đất nước phồn vinh, hạnh phúc.
