80 năm ngày tổng tuyển cử đầu tiên: dấu ấn lịch sử của nền dân chủ Việt Nam
Ngày 06/01/2026, cả nước long trọng kỷ niệm 80 năm Ngày Tổng tuyển cử đầu tiên bầu Quốc hội Việt Nam (06/01/1946 – 06/01/2026) sự kiện có ý nghĩa lịch sử đặc biệt, mở đầu cho tiến trình xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam. Cuộc Tổng tuyển cử năm 1946 không chỉ khẳng định quyền làm chủ của Nhân dân mà còn đặt nền móng cho thiết chế dân chủ hiện đại, nơi tiếng nói của người dân được thể hiện thông qua lá phiếu tự do, bình đẳng.
Ngày 06/01/1946 đã đi vào lịch sử dân tộc Việt Nam như một mốc son rực rỡ; ngày mà hơn 20 triệu người dân Việt Nam lần đầu tiên thực hiện quyền làm chủ của mình trong cuộc Tổng tuyển cử bầu Quốc hội. Cuộc Tổng tuyển cử đầu tiên bầu Quốc hội Việt Nam là sự kiện trọng đại trong lịch sử dân tộc nước ta, đây là mốc son chói lọi, đánh dấu bước phát triển nhảy vọt đầu tiên về thể chế dân chủ của nước Việt Nam, mở ra một thời kỳ phát triển mới của đất nước; lần đầu tiên trong lịch sử, người dân Việt Nam từ thân phận nô lệ trở thành công dân của một nước tự do, độc lập, tự quyết vận mệnh của mình.
Ngay sau khi giành độc lập, nước Việt Nam non trẻ đứng trước muôn vàn thử thách: giặc đói, giặc dốt, nguy cơ chiến tranh và những âm mưu chống phá. Trong bối cảnh khó khăn đó, để củng cố chính quyền, xây dựng nền tảng pháp lý cho Nhà nước mới. Ngày 05/01/1946, Chủ tịch Hồ Chí Minh ra lời kêu gọi quốc dân đi bỏ phiếu, trong đó có đoạn: “Ngày mai là một ngày vui sướng của đồng bào ta, vì ngày mai là ngày Tổng tuyển cử, vì ngày mai là một ngày đầu tiên trong lịch sử Việt Nam mà nhân dân ta bắt đầu hưởng dụng quyền dân chủ của mình”, "Khuyên đồng bào nam nữ 18 tuổi trở lên hôm nay tất cả đều đi bỏ phiếu, để bầu những người đại biểu xứng đáng, vào Quốc hội đầu tiên của nước ta".
Hưởng ứng lời kêu gọi của Chủ tịch Hồ Chí Minh, ngày 06/01/1946, hơn 90% cử tri cả nước tham gia bỏ phiếu, thể hiện tinh thần yêu nước, niềm tin lớn lao và sự ủng hộ đối với chính quyền cách mạng. 333 đại biểu trúng cử Quốc hội khóa I, đại diện cho các giai cấp, thành phần xã hội, vùng miền. Cuộc Tổng tuyển cử năm 1946 không chỉ đánh dấu sự ra đời của Quốc hội đầu tiên mà còn khẳng định quyền làm chủ của nhân dân trong nhà nước mới; tạo cơ sở pháp lý quan trọng để thiết lập bộ máy nhà nước dân chủ, tiến bộ; gửi thông điệp mạnh mẽ ra thế giới về một Việt Nam độc lập, thống nhất, có chính quyền hợp pháp. Đặc biệt hơn, Quốc hội khóa I đã thông qua nhiều quyết sách quan trọng, đặc biệt là sự ra đời của bản Hiến pháp 1946, đặt nền móng cho hệ thống pháp luật Việt Nam và xác lập mô hình nhà nước của dân – do dân – vì dân.
Có thể nói sự ra đời của Quốc hội là thành quả đấu tranh cách mạng của Nhân dân ta dưới sự lãnh đạo sáng suốt của Đảng Cộng sản Việt Nam và Chủ tịch Hồ Chí Minh; quá trình hình thành và sự ra đời của Quốc hội là kết tinh của sự lựa chọn đúng đắn, kết hợp nhuần nhuyễn chủ nghĩa yêu nước với những giá trị phổ quát của chủ nghĩa Mác-Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh, phù hợp với nguyện vọng của Nhân dân và quy luật phát triển của lịch sử; Quốc hội luôn là hiện thân của khối đại đoàn kết dân tộc, là cơ quan quyền lực Nhà nước cao nhất của đất nước, cơ quan đại biểu cao nhất của Nhân dân.
Trải qua 80 năm hình thành và phát triển, Quốc hội Việt Nam đã không ngừng lớn mạnh, hoàn thiện tổ chức, đổi mới phương thức hoạt động, đồng hành cùng dân tộc trong mọi giai đoạn lịch sử. Từ sứ mệnh bảo vệ nền độc lập non trẻ, đến nhiệm vụ lập pháp, giám sát, quyết định các vấn đề quan trọng của đất nước hôm nay, Quốc hội luôn là biểu tượng của ý chí, niềm tin và khát vọng phát triển của Nhân dân.
Kỷ niệm sự kiện trọng đại này diễn ra trong bối cảnh cả nước đang tích cực chuẩn bị cho bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026 - 2031, tiến tới Đại hội Đảng toàn quốc lần thức XIV. Nhiều chương trình tuyên truyền, tọa đàm, triển lãm, giao lưu văn hóa được tổ chức nhằm ôn lại truyền thống, tôn vinh những đóng góp lớn lao của các thế hệ đại biểu Quốc hội, đồng thời nâng cao nhận thức của cử tri về quyền và trách nhiệm công dân theo Hiến pháp.
Từ thành thị đến nông thôn, từ đồng bằng đến miền núi, biên giới và hải đảo, công tác thông tin, tuyên truyền về sự kiện kỷ niệm và cuộc bầu cử sắp tới đang được đẩy mạnh với nhiều hình thức phong phú. Các địa phương treo băng rôn, khẩu hiệu, pano cổ động; tổ chức các chương trình nghệ thuật, triển lãm tư liệu lịch sử, giao lưu gặp gỡ các đại biểu Quốc hội qua các thời kỳ. Ở vùng sâu, vùng xa, các đội tuyên truyền lưu động, xe thông tin cơ sở đến tận thôn buôn, bản làng giúp người dân tiếp cận đầy đủ thông tin về quyền bầu cử, ý nghĩa của lá phiếu và quy trình bầu cử theo quy định pháp luật.
Không khí phấn khởi lan tỏa rộng khắp khi người dân háo hức chuẩn bị cho ngày hội lớn. Nhiều cử tri chia sẻ niềm tự hào khi được trực tiếp lựa chọn những người đại diện xứng đáng cho tiếng nói của mình tại Quốc hội và HĐND các cấp. Công tác tập huấn cho cán bộ bầu cử, rà soát danh sách cử tri, bảo đảm cơ sở vật chất, an ninh an toàn bầu cử cũng đang được triển khai nghiêm túc, tạo nền tảng để cuộc bầu cử năm 2026 diễn ra minh bạch, dân chủ, đúng pháp luật.
Kỷ niệm 80 năm Ngày Tổng tuyển cử đầu tiên không chỉ là dịp nhìn lại chặng đường lịch sử vẻ vang của Quốc hội Việt Nam, mà còn tiếp thêm động lực để toàn xã hội chung tay xây dựng một nền dân chủ ngày càng thực chất, hiện đại. Đây cũng là thời điểm quan trọng để mỗi công dân nhận thức sâu sắc hơn trách nhiệm của mình, sẵn sàng đóng góp tiếng nói bằng lá phiếu, góp phần lựa chọn đội ngũ đại biểu tiêu biểu, đưa đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới, giàu mạnh và bền vững.
